Overwaarde bij scheiding: zo verdeel je het bedrag

Bij een echtscheiding denk je meteen aan het huis. En dan vooral aan het geld dat erin zit. Die overwaarde bepaalt veel van jullie afspraken. Snap je hoe dat werkt? Ik leg het uit.
Een echtscheiding raakt je hart, maar ook je portemonnee. Zeker als jullie al een deel van de hypotheek hebben afgelost. Die overwaarde speelt een grote rol bij de afspraken. Ik leg uit hoe het zit.
Drie keuzes voor het huis
Je hebt meestal drie opties. Een van jullie blijft wonen, een van jullie koopt de ander uit, of jullie verkopen het huis. Bij uitkoop kijk je naar de waarde van het huis en de hypotheek die nog openstaat. Wie blijft wonen, moet ook aantonen dat de maandlasten met het eigen inkomen te betalen zijn. Wat samen lukte, lukt alleen niet altijd.
Wat is overwaarde?
Dat is de waarde van je huis min de hypotheek die je nog hebt. Bij verkoop verdelen jullie dat bedrag volgens de eigendomsverhouding en jullie afspraken. Blijft een van jullie wonen en wordt de andere partner uitgekocht? Dan kan de vertrekkende partner dus recht hebben op een vergoeding.
Wie blijft aansprakelijk?
Je hypotheek komt na een scheiding niet vanzelf op één naam. Zolang jullie allebei aansprakelijk zijn, kan de geldverstrekker jullie allebei aanspreken voor de hele schuld. Dat regel je dus bij de geldverstrekker. Die beoordeelt dan opnieuw of je de hypotheek kunt dragen op basis van inkomen, vermogen, rente en woonlasten.
Hypotheekrenteaftrek na het vertrek
Verlaat je het huis? Dan houd je vaak nog maximaal twee jaar recht op hypotheekrenteaftrek. Die termijn start de dag nadat je vertrekt. Daarna gelden andere belastingregels.
Verlaat je het huis en betaal je ook de rente voor het aandeel van de partner die blijft? Onder voorwaarden telt dat deel als betaalde partneralimentatie. Daarvoor moet er een onderhoudsverplichting zijn, vastgelegd in een convenant of rechterlijke uitspraak. Het aandeel in de eigenwoningschuld bepaalt welk deel van de rente je voor jezelf betaalt; het deel dat je daarboven voor de ander betaalt, kan als partneralimentatie gelden.
Koop je na de verkoop een ander huis met de overwaarde? Dan speelt de bijleenregeling mee. Die kan invloed hebben op je maximale renteaftrek. Leg daarom vast hoe je de overwaarde verdeelt en besteedt. Neem dat ook mee in de berekening van je nieuwe hypotheek.
Pensioen telt mee
Op latere leeftijd kijkt een geldverstrekker niet alleen naar je salaris. Ook je pensioen, AOW en eventuele lijfrente-uitkeringen tellen mee. Een huis dat tijdens het huwelijk prima te betalen was, past dus niet altijd bij één inkomen of een lager pensioen.
Let ook op de pensioenafspraken zelf. Jullie kunnen het opgebouwde ouderdomspensioen verdelen volgens de wettelijke regels of met eigen afspraken. Bij het overlijden van een ex-partner kan bijzonder partnerpensioen van belang zijn. Wat je met het huis doet, werkt dus door in je inkomen na pensionering.
Zo begin je
Verzamel eerst de actuele woningwaarde, je hypotheekgegevens, de eigendomsverhouding, je pensioenoverzichten en je maandelijkse inkomsten en uitgaven. Laat daarna per optie uitrekenen wat blijven wonen, uitkoop of verkoop betekent voor je hypotheek, belasting en financiële ruimte. Zet de afspraken over het huis en de lasten duidelijk in het echtscheidingsconvenant.
Twijfel je welke route bij jouw situatie past? Plan een gesprek met een adviseur van Van der Pol - Financieel Advies. Die tekent samen met je jouw opties uit, zodat je weet waar je aan toe bent.
Joep van der Pol

