Restschuld: hoe ontstaat dat verschil precies?

Stel je voor: je huis is minder waard dan je hypotheekschuld. Je vraagt je af of jou dat ook kan gebeuren, en wat je dan moet doen. Je leest het hieronder.

Je hebt een hypotheek, je woont fijn, en dan hoor je ineens dat je huis "onder water staat". Klinkt alarmerend. Maar wat betekent het precies?

Het gaat om één simpel verschil

Je huis is minder waard dan je nog moet aflossen. Stel: je hypotheekschuld is €280.000, maar je woning is nog maar €240.000 waard. Dan sta je €40.000 onder water. Dat verschil heet een restschuld.

De formule is simpel: restschuld = hypotheekschuld min woningwaarde.

Hoe kan een restschuld ontstaan?

Tegenwoordig kom je dit niet snel tegen. De woningprijzen zijn de afgelopen jaren gestegen, en je mag maximaal 100% van de woningwaarde financieren. Zolang de prijzen blijven stijgen, zal een restschuld niet snel ontstaan.

In het verleden mocht je meer dan 100% van de woningwaarde lenen. Soms zelfs tot 125%. Kocht je toen een huis, dan had je meteen een hogere schuld dan je woning waard was.

Ook bij een dalende woningmarkt kan je huis onder water komen te staan. Koop je net voor een prijsdaling, dan kan de waarde snel onder je hypotheekschuld zakken.

Een restschuld kan ook ontstaan doordat je weinig hebt afgelost omdat je een aflossingsvrije hypotheek hebt, of omdat je het onderhoud van de woning hebt laten verslechteren waardoor de waarde daalt. Ook een gedwongen verkoop tegen een lage prijs kan een restschuld veroorzaken.

Zolang je blijft wonen, merk je er weinig van

Dit deel verrast mensen vaak. Je betaalt gewoon je maandlasten, je woont lekker, en er lijkt niets aan de hand. Pas als je wilt verkopen of verhuizen, wordt het zichtbaar. Dan moet je namelijk afrekenen. En als de verkoopprijs lager is dan je schuld, blijft er een gat over dat je zelf moet opvangen.

Wat gebeurt er bij verkoop?

De geldverstrekker moet vaak meewerken als er een restschuld kan ontstaan. Die kan voorwaarden stellen of de verkoop extra goed bekijken. Na de verkoop verdwijnt de schuld niet zomaar. Je bent dat bedrag nog steeds verschuldigd.

Gelukkig zijn er een paar routes om dit op te lossen.

Drie mogelijke oplossingen

Sommige geldverstrekkers bieden een aparte lening aan om de restschuld te betalen. Dat heet restschuldfinanciering. De exacte voorwaarden verschillen per aanbieder.

Een andere optie: de restschuld meefinancieren in een nieuwe hypotheek. Dit kan in sommige gevallen, afhankelijk van de geldverstrekker en jouw situatie.

Heb je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie? Dan kan de restschuld onder voorwaarden worden kwijtgescholden, maar dit geldt niet automatisch. De kwijtschelding is mogelijk in specifieke situaties, zoals relatiebeëindiging, werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of het overlijden van een partner. NHG beoordeelt elke situatie apart en toetst of de verkoop 'te goeder trouw' heeft plaatsgevonden.

Wanneer moet je actie ondernemen?

Denk je erover na om te verhuizen? Of verandert je situatie door echtscheiding of een andere grote gebeurtenis? Dan is het slim om dit vroeg te bespreken met een adviseur. Niet als je al midden in de problemen zit, maar juist daarvoor.

Een restschuld hoeft geen ramp te zijn, maar het vraagt wel om een helder plan. Ik kijk graag met je naar wat er in jouw situatie mogelijk is, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.